Šta je petni trn
Petni trn (Calacar calcanei) je koštana izraslina koja se formira na petnoj kosti, često u obliku malog trna ili šiljka. Nastaje usled prekomernog nakupljanja kalcijuma na delu pete koji je podložan stalnom pritisku. Ovaj proces često je posledica preopterećenja stopala, dugotrajnog stajanja ili nepravilnog hodanja. Kalcifikat, koji se formira u ovom području, vrši pritisak na okolno meko tkivo, izazivajući bol, upalu i iritaciju.
Osim toga, petni trn može otežati hodanje i stvoriti osećaj nelagodnosti, posebno pri prvim koracima nakon dužeg mirovanja ili spavanja. Ovaj problem je česta pojava kod osoba koje previše vremena provode u stojećem položaju, kao i kod sportista, naročito onih koji trče ili skaču.
Uzroci nastanka petnog trna
Petni trn nastaje usled prekomernog pritiska na petnu kost, što dovodi do nakupljanja kalcijuma na njenoj osnovi i formiranja koštane izrasline. Glavni faktori rizika uključuju prekomerna opterećenja i dugotrajno stajanje, koje su česte kod profesionalnih radnika i sportista, kao i nepravilno držanje ili biomehaničke probleme poput ravnih stopala i nepravilne raspodele težine pri hodu. Gojaznost dodatno povećava pritisak na zglobove i stopala, dok neudobna obuća, poput preuskih ili tvrdih cipela, može izazvati dodatni pritisak na petu. Povrede stopala, uključujući istegnuća ili prelome, često dovode do stvaranja abnormalnih koštanih izraslina tokom oporavka, dok starosne promene, smanjena elastičnost tkiva i postojeći problemi s mišićima i ligamentima povećavaju rizik od razvoja trna kod starijih osoba.
Prekomerna fizička aktivnost, posebno kod sportova poput trčanja, skakanja ili tenisa, može izazvati intenzivan stres na stopalo i doprineti nastanku ovog problema. Pravovremen tretman i adekvatna prevencija ključni su za smanjenje rizika i kontrolu simptoma povezanih s petnim trnom.
Simptomi petnog trna
Simptomi se obično javljaju iznenada, a najistaknutiji je oštar bol u peti koji se javlja pri hodanju, naročito pri svakom koraku. Bol može biti oštar i probadajući, ali i tup, i obično se pogoršava nakon dužeg stajanja ili ujutro nakon buđenja, kada je stopalo još uvek ukočeno. Zona bola u peti je obično bolna i na dodir (palpaciju), a često dolazi i do otoka. U nekim slučajevima, otok može preći i šire, obuhvatajući celu petu, stvarajući oblik koji podseća na potkovicu. Iako se najčešće javlja samo na jednoj nozi, petni trn može biti prisutan i na obe strane, simetrično, što izaziva dodatnu nelagodnost prilikom hodanja.
Lečenje petnog trna
Petni trn se dijagnostikuje rentgenskim snimkom, koji pomaže u potvrdi prisutnosti koštane izrasline na petnoj kosti. Na osnovu snimka i temeljnog fizijatrijskog pregleda, lekar će prepisati terapiju za lečenje petnog trna.
Lečenje petnog trna obuhvata niz fizikalnih terapija, uključujući:
- Ultrazvučna terapija sa većim dozama ultrazvuka, koja ima funkciju da razbije kalcifikat koristeći talase koji, poput metoda za razbijanje kamenčića u bubrezima, prodiru kroz tkivo i razgrađuju nakupljeni kalcijum.
- Elektroterapija (IFS, TENS), koja je usmerena na smanjenje bola kroz primenu električnih impulsa, koji pomažu u opuštanju mišića i umanjuju osećaj nelagodnosti.
- Laserska terapija, koja ima antiagregaciono delovanje na kalcifikat i pomaže u smanjenju upale, potstičući regeneraciju tkiva.
- Krioterapija i magnetoterapija, koje poboljšavaju cirkulaciju u okolnim tkivima, čime se ubrzava proces oporavka i smanjuje otok i bol.
Iako je početna faza fizikalne terapije često bolna, pacijenti brzo primete poboljšanje. Zbog sklonosti da se petni trn povremeno ponovo pojavi, preporučuje se ponavljanje terapije dva do tri puta godišnje kako
bi se održali rezultati.
Osim terapija, pacijentima se savetuje nošenje specijalnih uložaka koji imaju otvor na mestu gde je trn, čime se smanjuje pritisak na osetljivo područje. Takođe, nošenje udobne obuće sa dobrom amortizacijom
može značajno doprineti smanjenju nelagodnosti izazvane hodanjem po tvrdoj podlozi.
Zakažite pregled u Specijalističkoj ordinaciji za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju Lumbago
Fiksni: +381 11 785 70 30
Mobilni: +381 62 785 703
Email: office@lumbago.rs
Adresa: Kraljice Natalije 11, 11000 Beograd
